تقاضای پناهندگی مستقیماً در سفارت‌خانه آیا طرح اروپا شدنی است؟

37446480_403

دادگاه عالی اروپایی ارزیابی می‌کند که سفر به اتحادیۀ اروپا، برای آنعده متقاضیان پناهندگی که با تهدید شکنجه و برخورد غیر انسانی روبرو اند، تا چه حدی اجازه داده شود. آیا این شانسی برای ورود قانونی پناهجویان به اروپا است؟

اکثریت کسانی که به عنوان پناهجو از خاور میانه و یا شمال افریقا خود را به اروپا رسانده اند، راه پر خطر آبی از طریق دریا مدیترانه را پشت گذاشته اند. از مسیر های غیر آبی در حال حاضر، به خاطر جنگ و یا مرز های بسته، به مشکل می‌توان رد شد. چیزی که کمتر کسی از آن با خبر است اینست که در اصل یک امکان ورود قانونی به اتحادیۀ اروپا وجود دارد. چنین چیزی از ۱۳ جولای ۲۰۰۹ به اینطرف در «کودکس ویزا» یا دفترنامۀ ویزای این اتحادیه درج شده است.

ویزای بشردوستانه

ویزای موسوم به «ویزای بشردوستانه» را هرکسی، بدون مراجعه به اتحادیۀ اروپا، می‌تواند در سفارت‌خانه یکی از کشورهای عضو این اتحادیه تقاضا کند. کسی که برای دریافت این ویزا درخواست می‌دهد، به صورت خودبخودی زیر چتر حقوق اساسی اروپایی قرار می‌گیرد، که به اساس آن یک تقاضای پناهندگی می‌تواند ارائه گردد.

حقوق‌دانان، مانند شتفان کیسلر از ادارۀ خدمات پناهندگی ایزدی ها در برلین پایتخت آلمان و باربارا لوخبیلر عضو هئيت علمی نمایندگان سبز ها در پارلمان اتحادیۀ اروپا، به یک مشکل «ویزای بشردوستانه» اشاره می‌کنند. آنها می‌گویند که این ویزا تنها ۹۰ روز اعتبار می‌داشته باشد و تا کنون هیچ تعریفی برای «دلایل بشردوستانه» وجود ندارد که با آن این ویزا به متقاضی داده شود. به قول این دو کارشناس تا حال هر کشور عضو اتحادیۀ اروپا خودش تصمیم می‌گیرد که در کدام موارد مشخص این ویزا را صادر کنند.

در ابتداء درنظر بود که شرایط بسیار دشواری وضع گردد. طور مثال یک متقاضی پناهندگی باید ثابت می‌ساخت که جانش در خطر مستقیم قرار دارد. کارشناسان می‌گویند کسی که برای رسیدن به یک زندگی بهتر فرار می‌کند، نباید مستحق ویزا به دلایل بشری باشد. اما دلایل پناهندگی فردی و خاص است. یکی از همین موارد حالا در دادگاه اروپا به بحث گرفته می‌شود.

استرالیا نیز طرحی بنام ویزا 201 دارد: 

ویزای خاص بشردوستانه کلاس 201

کسانی که در کشور خودشان هستند و مورد تعقیب و پیگرد قانونی می باشند و اجازه و امکان خروج از کشورشان را ندارند در زیر گروه این ویزا قرار می گیرند.

ویزای نجات اضطراریEmergency Rescue Visa زیرکلاس 203

پروسه ی این ویزا بسیار سریع تر انجام می پذیرد و مخصوص به کسانی است که شرایط کلی پناهندگی استرالیا را داشته و در عین حال زندگی و آزادیشان به سکونت مجدد بصورت بسیار فوری بستگی دارد.

ویزای زنان در معرض خطر زیرکلاس 204

این دسته ویزا مخصوص زنان و وابستگانشان می باشد. کسانی که مورد تعقیب و پیگرد قانونی بوده و در خارج از خاک کشورشان هستند و کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان پیگیر پرونده شان است. این اشخاص از حمایت یکی از مردهای خانواده یا بستگانشان برخوردار نبوده و به دلیل جنسیت شان در معرض خطر تعدی، آزار و اذیت و یا سوء استفاده جدی هستند میتوانند طبق شرایط اداره مهاجرت استرالیا از این ویزا استفاده کنند.

یک مورد  در دادگاه عالی اتحادیۀ اروپا

یک زوج سوریه ای با سه فرزند کوچک خود در اکتوبر ۲۰۱۶ چنین ویزای را به دلایل بشری از سفارت بلژیک در بیروت پایتخت لبنان تقاضا کردند. به این ویزا آنها می توانستند حلب را ترک گفته تا در بلژیک  تقاضای پناهندگی کنند. این خانواده استدلال کرده بود که به خاطر عقیدۀ دینی شان به عنوان مسیحی ارتودوکس، تحت پیگرد قرار داشتند و یکی از اعضای خانواده قبلاً اختطاف مسلحانه شده و ضرب و شتم و شکنجۀ را متحمل شده است. افزون بر آن آنها گفته بودند که مرز میان سوریه و لبنان مسدود گردیده است و امکان ثبت نام به عنوان پناهنده در یکی از کشور های همجوار وجود ندارد.

وزارت خارجه در بلژیگ این تقاضا را رد کرد، به این دلیل که این خانواده شاید تصمیم داشته باشد مدت دراز‌تری در آن کشور بماند. خانوادۀ سوریه ای به تعقیب آن با شورای دعاوی قضایی خارجی ها در بلژیک تماس گرفتند و خواستار به تعلیق درآوردن این تصمیم وزارت خارجه شدند. این مقام بلژیکی پس از آن قضیه را به دادگاه  اروپایی سپرد تا وضعیت را روشن ساخته و راه حلی پیدا کند. هرچند این از جمله مورد ها زیاد است که باید زود  به آن رسیدگی شود، با آنهم دست کم چهار هفته را دربر می‌گیرد تا دادگاه  عالی اتحادیۀ اروپا حکمی را در مورد آن صادر کند. با اینهمه، ۱۴ کشور عضو این اتحادیۀ موضعگیری خود را در این مورد به دادگاه یاد شده ارسال کرده اند، که باید مد نظر گرفته شود.

توصیۀ مشاور ارشد حقوقی محکمۀ اروپایی

اما پیش از صدور حکم این دادگاه ، پاولو مینگوسی، مشاور ارشد دادگاه عالی اتحادیۀ اروپا، در درخواست نهایی خود رسماً اعلام کرد که این قضیه را از نگاه حقوقی چگونه می‌بیند. او اظهار داشت که اگر جان متقاضی پناهندگی در خطر باشد، کشور های عضو اتحادیۀ اروپا و مقامات مسئول شان موظف اند تا یک «ویزای بشردوستانه» را به وی بدهند.

مادۀ ۴ منشور حقوق اساسی اروپایی «شکنجه و رفتار های تحقیر آمیز و غیر انسانی» را منع قرار داده است. مینگوسی طرفدار این است که برای پناهجویان از کشور‌های شدیداً خطرناک، مثل سوریه، با صدور «ویزای بشردوستانه» یک امکان قانونی فراهم ساخته شود تا از نظام پناهندگی اروپایی استفاده کرده بتوانند. اما این پیشنهاد پاولو مینگوسی الزام‌آور نیست و قاضی های دادگاه عالی اروپا در حال حاضر، جدا از درخواست نهایی این مشاور حقوقی، در مورد با هم مشوره می‌کنند.

تقاضای پناهندگی مستقیماً در سفارت‌خانه؟

حکم دادگاه یاد شده، که به زودی انتظار برده می‌شود، بسیاری از موارد را که تا حال برای آن تلاش های ناکام صورت گرفته است، دوباره زنده خواهد ساخت. چنین چیزی را سازمان های مدافع حقوق بشر، مانند دیدبان حقوق بشر، امید دارند. چهار سال پیش طرح های به بحث گرفته شده بود که اتحادیۀ اروپا مراکز پناهندگی را در خاک افریقا ایجاد کند. طرح چنین بود که در همچو مراکز نتنها در مورد ویزا، بلکه مستقیماً در رابطه با تقاضا های پناهندگی تصمیم گرفته شود. با این طرح در صورتی که متقاضی بعداً به عنوان پناهنده شناخته می‌شد، شانس آن را می‌داشت که فوراً به صورت قانونی به اروپا برود. رهبری ادارۀ فدرال آلمان در امور مهاجرت و پناهندگی در آن زمان موافقت کرده بود که کارمندانی را به همچو مراکز اعزام کند. اما این مفکوره ناکام شد، زیرا کشور های عضو اتحادیۀ اروپا نتوانستند روی آن به توافق برسند.

کی هایلبرونر، عضو هیئت مدیرۀ مرکز تحقیقات برای حقوق بین‌المللی و اروپایی پناهندگی و خارجی‌ها در شهر کونستانس آلمان، گمان می‌برد که موضعگیری این مشاور حقوقی دادگاه عالی اتحادیۀ اروپا از طرفداری قاضی های این دادگاه برخوردار نخواهد بود. هایلبرونر این حدس خود را چنین استدلال می‌کند: «خطر مشخصی وجود دارد که نظام صدور ویزا کارآیی خود را از دست بدهد، زیرا سفارت‌خانه ها قادر نیستند بررسی و ارزیابی کنند که آیا متقاضی واقعاً با خطر مواجه است، یا خیر.» به گفته وی اگر تنها به تصویر کشیدن وضعیت خطرناک به گونۀ قابل باور از سوی متقاضی پناهندگی کافی می‌بود، در آن صورت همه پناهجویان از سوریه، افغانستان، عراق و یا کشور های شمال افریقا یک «ویزای بشردوستانه» بدست می‌آوردند. هیالبرونر چنین تغییر بزرگ در سیستم پناهندگی را تصور نمی‌تواند و از همین رو یک حکم منفی دادگاه عالی اتحادیۀ اروپا را احتمال می‌دهد.

Advertisements

پیامی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s